سرویس و نگهداری برج خنک کننده

برج خنک کننده یکی از اجزای کلیدی در سیستم‌های خنک‌کننده و تهویه مطبوع به شمار می‌آید. این برج‌ها در صنایع مختلف و همچنین در نیروگاه‌ها نقش بسیار مهمی دارند. به ویژه در صنایع پتروشیمی، برج‌های خنک کننده برای خنک‌کردن محصولات و فرآیندهای نفت و گاز اهمیت زیادی پیدا می‌کنند. بنابراین، کاربرد این برج‌ها فقط مختص چیلرها و سیستم‌های تهویه مطبوع نیست.

به همین دلیل، انجام سرویس و نگهداری برج خنک کننده می‌تواند به افزایش عمر مفید آنها و بهبود عملکردشان کمک کند. این امر نه‌تنها به بهره‌وری بهتر سیستم‌های خنک‌کننده منجر می‌شود، بلکه به حفظ کیفیت محصولات و فرآیندها در صنایع مختلف نیز تاثیر بسزایی دارد. در نتیجه، توجه به این نکته که برج‌های خنک کننده نیاز به مراقبت و نگهداری دارند، امری ضروری برای بهینه‌سازی عملکرد آنهاست.

عمر برج خنک کننده

اختصاص دادن چند ساعت در هر ماه به بازرسی، نگهداری و تمیز کردن برج‌های خنک کننده می‌تواند به طور قابل توجهی مفید باشد. عمر مفید این برج‌ها بسته به:

جنس مواد استفاده شده
محل نصب
شرایط جوی محل نصب

برج‌های خنک کننده معمولاً از موادی چون چوب، بتن، فولاد ضد زنگ و فایبرگلاس ساخته می‌شوند. اگر این تجهیزات به درستی نگهداری شوند، معمولاً می‌توانند بین ۲۰ تا ۳۰ سال عمر کنند. اما دستگاه‌هایی که از ورق‌های گالوانیزه ساخته شده‌اند، معمولاً عمر کمتری دارند و بین ۸ تا ۲۰ سال کار خواهند کرد. به علاوه، عواملی مانند

شرایط آب و هوایی
تعداد ساعت‌های کاری در سال
نوع روش‌های تمیزکاری

نیز بر طول عمر این برج‌ها تأثیرگذار هستند. بنابراین، توجه به نگهداری منظم می‌تواند به بهبود عملکرد و افزایش طول عمر این سیستم‌ها کمک کند.

انواع برج خنک کننده چیلر از لحاظ جنس مصرفی

بررسی و نگهداری برج خنک کننده نیازمند توجه به جنس و نوع ساختار آن است. بنابراین:

در ابتدا باید به دسته‌بندی انواع برج‌های خنک کننده بر اساس جنس و ساختار آنها بپردازیم. عمر مفید و مقاومت برج خنک کننده در برابر عوامل خوردگی به شدت به جنس مواد استفاده شده در ساخت آن بستگی دارد. در صنایع، چهار نوع ماده اصلی برای ساخت قسمت‌های خارجی برج‌ها مورد استفاده قرار می‌گیرد:

فولاد گالوانیزه
فایبرگلاس
فولاد ضد زنگ و چوب

این مواد معمولاً در کارخانه‌ها به شکل نهایی تولید شده و سپس به محل پروژه منتقل می‌شوند. در برخی موارد، به دلیل ابعاد بزرگ دستگاه، قطعات در کارخانه ساخته و بعد از آن در محل پروژه سر هم می‌شوند. برای برج‌های خنک کننده یکپارچه که ظرفیت آنها بین ۱۰ تا ۱۰۰۰ تن تبرید است، فولاد گزینه مناسبی برای ساخت این نوع برج‌ها به شمار می‌رود.

انتخاب صحیح جنس برج می‌تواند تأثیر زیادی بر عملکرد و دوام آن داشته باشد.استقامت و استحکام فولاد به عنوان یکی از ویژگی‌های کلیدی آن، باعث می‌شود که این ماده از نظر اقتصادی به صرفه باشد. در بسیاری از موارد، در شرایط عادی استفاده از آب در سازه‌های مختلف، اجزای سخت‌افزاری، سقف‌ها، دیواره‌ها و تشتک‌های کف از فولاد گالوانیزه نورد شده ساخته می‌شوند.

اما اگر برج به طور مداوم با آب در ارتباط باشد و رطوبت بالایی وجود داشته باشد، علاوه بر استفاده از گالوانیزه، نیاز به افزودن یک لایه محافظ دیگر برای بسیاری از قطعات احساس می‌شود.

ماده‌ای که به تازگی به بازار معرفی شده

فایبرگلاس است. این ماده به خاطر قابلیت شکل‌پذیری و امکان ساخت اشکال پیچیده با ابعاد مختلف، یکی از بهترین گزینه‌ها به شمار می‌رود. از فایبرگلاس در تولید:

پره‌های فن
تیغه‌های کرکره‌ای
بدنه برج‌ها
ساخت اسکلت و سازه‌های برج

استفاده می‌شود. وزن سبک قطعات ساخته شده از فایبرگلاس این امکان را فراهم می‌آورد که بتوان برج‌های خنک‌کننده را در مکان‌هایی که تحمل بار برایشان مهم است، نصب کرد. فایبرگلاس از نظر مقاومت در برابر شرایط نامساعد آب و هوا بسیار قوی است و به طور طبیعی:

در برابر سایش
خوردگی و تهاجم‌های میکروبیولوژیکی

هرچند برج‌های فایبرگلاس نسبت به برج‌های سنتی از فولاد گالوانیزه هزینه بیشتری دارند، اما طول عمر بالا و وزن کم آن‌ها مزایای قابل توجهی است که در برج‌های دیگر یافت نمی‌شود.در تاسیسات بزرگ‌تر، استفاده از چوب به عنوان ماده اصلی ساخت و ساز سال‌ها رواج داشته و همواره در دسترس بوده است. چوب به دلیل قیمت مناسب و دوام خوب در شرایط آب و هوایی مختلف، گزینه‌ای مناسب به شمار می‌رود.

سازه‌های چوبی به صورت آماده برای نصب به محل منتقل می‌شوند. در برج‌های خنک‌کننده چوبی، معمولاً از چوب‌های صنوبر و سرخ‌دار استفاده می‌شود. برای افزایش طول عمر این سازه‌ها، لازم است آن‌ها را در برابر حملات

قارچ‌ها
باکتری‌ها

محافظت کرد. به همین دلیل، مواد شیمیایی خاصی با فشار به داخل چوب‌ها تزریق می‌شود که این فرآیند به عنوان اشباع کردن چوب شناخته می‌شود. با وجود اینکه برج‌های چوبی هزینه‌بر هستند، اما طول عمر بالایی دارند و تعمیر آن‌ها نیز به راحتی امکان‌پذیر است.

روش های نگهداری برج خنک کننده

آغاز بازرسی از آبان ماه به نگهدار این امکان را می‌دهد که در صورت نیاز به تعمیرات، این کار را در اوایل زمستان یا حتی قبل از آن انجام دهند. اگر بازرسی در حین کارکرد فن و جریانی از آب در دستگاه انجام شود، لازم است که هنگام باز کردن دریچه‌های مخصوص بازرسی و همچنین در زمان راه رفتن بر روی سطح بالایی دستگاه، دقت و احتیاط لازم را رعایت کنید.

همیشه قبل از هر نوع فعالیتی، باید برق موتور فن را قطع کنید. همچنین، تمام کلیدهای برق باید خاموش باشند و لازم است بر روی آن‌ها برچسب یا علامتی نصب شود تا از روشن شدن اشتباهی دیگر کلیدها جلوگیری شود. این موارد به ایمنی کار و جلوگیری از حوادث ناخواسته کمک می‌کند و اطمینان حاصل می‌کند که بازرسی و تعمیرات به بهترین شکل ممکن انجام شوند.یکی از خنک کننده ها چیلرها هستند که در مقاله قبل درباره مزایا و معایب چیلر آب خنک و برج خنک کننده مورد پردازش قرار گرفت می توانید مطالعه کنید.

بازرسی برج خنک کننده

در اطراف برج خنک‌کننده در حال کار، قدم بزنید و اجزای آن را به دقت بررسی کنید.

به نشانه‌های نشت، ترک و شکستگی توجه کنید.
اتصالات انتهای صفحات را هم چک کنید تا مطمئن شوید که به‌خوبی به سازه اصلی متصل شده‌اند.
سطوح خارجی برج‌های چوبی را برای شناسایی علائم پوسیدگی یا جدا شدن لایه‌های چوب مورد بازرسی قرار دهید.
در برج‌های فولادی، به نشانه‌های خوردگی و وجود حفره یا سوراخ دقت کنید.
اگر پوسته برج از فایبرگلاس ساخته شده، آن را برای یافتن شکستگی، ترک یا جدا شدن الیاف بررسی کنید.
اگر به نقاط پوسیده برخوردید، با استفاده از چاقو یا یخ‌شکن به آرامی محل را بررسی کنید تا عمق حفره یا پوسیدگی را مشخص کنید.
به ویژه نقاط اطراف پیچ‌ها و جاهایی که چوب با فولاد یا چدن تماس دارد را بررسی کنید.
برای بازرسی قسمت‌های داخلی برج، ابتدا باید واسطه‌های انتقال حرارت را از داخل دستگاه خارج کنید.
معمولاً بهترین نقطه برای بازدید از سازه، سطح بالایی محفظه فن است.
در برج‌های چوبی، به دنبال نقاط نرم در آلوارها، تورق چوب‌های چند لایه یا سوراخ‌های ناشی از پوسیدگی باشید.
می‌توانید به آرامی روی برج بایستید و به بالا و پایین بپرید تا اطلاعات بیشتری کسب کنید.
اگر در حین این کار، چوب‌ها حالت فنری نشان دهند، این می‌تواند نشانه‌ای از نرم شدن و پوکی چوب باشد.
به یاد داشته باشید که این حالت ممکن است به خود برج مربوط نباشد و ممکن است از ساپورت‌های زیرین ناشی شود.
برای دسترسی به این ساپورت‌ها، از کف یا انتهای برج وارد شوید.

سیستم توزیع آب برج خنک کننده

آب باید به طور یکنواخت بر روی وسایل انتقال حرارت توزیع شود. بازرسی را از بالای برج آغاز کنید:

ابتدا سیستم توزیع آب گرم یا تشتک‌های مربوطه را بررسی نمایید.
هر تشتک دارای چندین نازل است.
در طرح‌های جریان متقاطع، نازل‌ها معمولاً سوراخ‌های پلاستیکی با ساقه نسبتاً بلندی هستند که آب را به سمت پایین هدایت می‌کنند.
از قسمت بالای تشتک می‌توانید این نازل‌ها را که به شکل سوراخ‌های پلاستیکی هستند، مشاهده کنید.
مهم است که به دقت به تمیز کردن خاک و رسوبات بپردازید، زیرا این مواد می‌توانند دهانه نازل‌ها را مسدود کنند و عملکرد سیستم را تحت تأثیر قرار دهند.

در نتیجه، پاکسازی این نازل‌ها از اهمیت زیادی برخوردار است تا جریان آب به درستی و بدون مانع انجام شود.

طول دوره های بازرسی برج خنک کننده

روزانه:

به صداها دقت کنید، به اطراف برج حرکت کنید و با محیط آن آشنا شوید. با توجه به صدا، ظاهر و سطح ارتعاشات برج، شناخت دقیقی از عملکرد آن پیدا کنید.

هفتگی:

به اجزای مهمی چون موتور، شفت انتقال قدرت، جعبه دنده و فن توجه داشته باشید. در صورتی که فن دارای سیستم انتقال حرارت است، آن را خاموش کنید و شرایط آن را بررسی نمایید.

ماهانه:

میزان رسوب و لایه‌گذاری در چاهک یا تشتک را چک کنید، شیر شناور را بررسی نمایید، همچنین محفظه سیستم توزیع در بالای برج و نازل‌ها را مورد ارزیابی قرار دهید و کریس خور کاهنده دور را نیز بررسی کنید.

شش ماهه:

گریس کاهنده دور را تعویض کنید. وضعیت تسمه‌ها را بررسی کرده و در صورت نیاز، آنها را تعویض کنید. موتور فن را چک کنید و در صورت لزوم، بیرینگ موتور را عوض کنید. همچنین تمامی پیچ‌های موجود در اجزای مکانیکی را از نظر محکم بودن بررسی نمایید. سازه برج و پکینگ‌های برج خنک‌کننده را نیز ارزیابی کنید و در صورت نیاز، اقدامات لازم را انجام دهید.

سالانه:

بازرسی جامع از برج را انجام دهید و تمامی دستورالعمل‌های فوق را رعایت کنید. اگر برج به سیستم‌های کنترلی مجهز است، آنها را نیز بررسی کنید.

معیار سرویس و نگهداری برج خنک کننده

به دلیل کشیده شدن هوا به سمت آب ریزشی در برج، بعد از مدتی خاک و آلودگی در داخل برج جمع می‌شود. این لجن می‌تواند بر روی تجهیزات مختلفی مانند:

کندانسور
مبدل حرارتی

تجمع کند و به‌عنوان یک عایق عمل کند که در نهایت باعث کاهش ظرفیت انتقال حرارت می‌شود. استفاده از سیستم تصفیه آب می‌تواند به جلوگیری از انباشت این مواد کمک کند یا حداقل آن را کاهش دهد.مسئله دیگری که وجود دارد، تمیزی آب و احتمال رشد باکتری‌ها است. لوله‌کشی باید از هر گونه انشعاب ناقص و کوری پاک باشد تا جریان آب در برج به‌طور مداوم حفظ گردد.

هنگامی که لجن در تشتک جمع می‌شود، ترکیب:

رطوبت
اکسیژن و
آب گرم

شرایط مناسبی برای رشد باکتری لژیونلا فراهم می‌کند. این باکتری‌ها می‌توانند:

در آب‌های مصرفی
در کنار رودخانه‌ها
آب‌های جاری

یافت شوند. همچنین، این باکتری‌ها در قطرات آب وجود دارند و می‌توانند از طریق هوا منتقل شوند و با تنفس وارد بدن انسان شوند.متأسفانه، هیچ ماده شیمیایی وجود ندارد که بتواند به‌طور کامل تمام باکتری‌های موجود در آب تغذیه برج را از بین ببرد. برای حفظ سلامت سیستم و جلوگیری از خطرات ناشی از این باکتری‌ها، باید به دقت مراقب کیفیت آب و تمیزی آن بود. در پایان هم مقاله ی محاسبه میزان مصرف آب برج خنک کننده را مطالعه کنید.

سوالات متداول درباره سرویس و نگهداری برج خنک کننده

۱. برج خنک کننده چیست و چگونه کار می‌کند؟
برج خنک کننده دستگاهی است که برای کاهش دمای آب در سیستم‌های صنعتی و تهویه مطبوع استفاده می‌شود. این برج‌ها با استفاده از تبخیر آب، گرما را از آب خارج می‌کنند. آب گرم به داخل برج وارد شده و در تماس با هوای خنک قرار می‌گیرد. بخشی از آب تبخیر می‌شود و دمای باقی‌مانده کاهش می‌یابد. در نتیجه، آب خنک به سیستم برمی‌گردد تا دوباره استفاده شود.

۲. چرا سرویس و نگهداری برج خنک کننده اهمیت دارد؟
سرویس و نگهداری منظم برج خنک کننده به حفظ کارایی و عمر مفید دستگاه کمک می‌کند. تجمع رسوبات، زنگ زدگی و آلودگی‌ها می‌تواند عملکرد برج را کاهش دهد و باعث افزایش مصرف انرژی شود. همچنین، نگهداری مناسب از بروز مشکلات جدی و خرابی‌های پرهزینه جلوگیری می‌کند. از طرفی، یک برج خنک کننده سالم می‌تواند به بهبود کیفیت آب و کاهش خطرات بهداشتی کمک کند.

۳. چه نشانه‌هایی نشان‌دهنده نیاز به سرویس برج خنک کننده هستند؟
اگر دمای آب خروجی بیشتر از حد معمول باشد، یا صدای غیرعادی از برج به گوش برسد، این‌ها نشانه‌هایی هستند که نشان می‌دهد برج خنک کننده نیاز به سرویس دارد. همچنین، مشاهده رسوبات و آلودگی‌ها در داخل برج یا کاهش جریان آب نیز از دیگر نشانه‌هاست. در صورت بروز این مشکلات، بهتر است هرچه سریع‌تر اقدام به سرویس کنید تا از بروز مشکلات جدی‌تر جلوگیری شود.